• Per. Eki 22nd, 2020

İMC Haber 24

Haber sokakta, haber yerde!

Güvenlik soruşturması raporu: ‘Suçunuz olmasa da komisyon kararıyla memur olmanız engellenebilecek’

Hak İnisiyatifi’nin yayımladığı ‘Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Uygulaması Kaynaklı Hak İhlalleri İnceleme ve Araştırma Raporu’nun koordinatörü Şahin Gürçay: ‘Yeni düzenlemede de masumiyet karinesinin ve suçun şahsiliği ilkesinin ihlali öne çıkıyor.’

 

Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) güvenlik soruşturması ile ilgili hak ihlali kararı vermesinin ardından hükümet, güvenlik soruşturması için hazırladığı yeni kanun teklifini Meclis’e sundu.

Hak İnisiyatifi de konuya ilişkin hazırladığı ‘Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Uygulaması Kaynaklı Hak İhlalleri İnceleme ve Araştırma Raporu’nu açıkladı.

Raporda, yeni düzenlemenin AYM’nin gerekçeli kararında belirttiği gibi birçok açıdan hak ihlaline neden olduğu belirtilerek, “AYM’nin iptal kararına rağmen bazı kurumların uygulamanın yeniden ihdas edeceği beklentisi içinde olduğu ve bu nedenle hak edilmiş atamaların dahi bekletildiğine dair duyumlar alınmaktadır” denildi.

Raporda ayrıca, kişilerin güvenlik soruşturmasında kendisi ile ilgili herhangi bir olumsuzluk saptanmamasına rağmen yakınları nedeniyle güvenlik soruşturmasından geçemediği ifade edildi.

Mahmelerin kararlarından örnekler paylaşılan raporda “… davacının şahsı hakkında olumsuz bir bilgi ve belge bulunmadığı, (…) davacının erkek kardeşi (…) hakkında TEM Şube tarafından işlem yapıldığı…” gibi ifadeler yer alıyor.

Tükenmez Haber’e konuşan raporun koordinatörü Şahin Gürçay, kişinin yakınları nedeniyle güvenlik soruşturmasına takılmasının suçun şahsiliği ilkesini ihlal ettiğini söyledi.

“Bir önceki düzenlemeye göre, tek iyileştirmenin güvenlik soruşturmasının artık herkese yapılmayacak olması” diyen Gürçay, sözlerine şöyle devam etti:

“Bu da çok havada kalan bir iyileşme. ‘İstisnai kadrolar’dan bahsediliyor. Onlara yine soruşturma yapılacak. ‘İstisnai kadro’ nedir bilmiyoruz. Kanun çıktıktan sonra Cumhurbaşkanının yayımlayacağı yönetmelikle belirlenecek. Çok basit bir şekilde üniversitedeki bölüm başkanı bile istisnai kadro sayılabilir.”

Düzenlemenin, AYM’nin ret sebeplerini ortadan kaldırmak için yapıldığını ifade eden Gürçay, “AYM’nin ihlal kararı vermesinin gerekçesinde bizim tespit ettiğimiz ihlallerden daha az gerekçe vardı. AYM temel manada somut kanıtlara dayanmama ihtimaline değinmişti. Yeni teklif kendince kişisel verilerin korunmasına ilişkin belirli tedbirler içeriyor. Dolayısıyla AYM’nın tekrar iptal kararı vermesini engellemiş oluyor kendince” şeklinde konuştu.

‘SORUŞTURMA GEÇİRMEK BAŞLI BAŞINA BİR CEZA YÖNTEMİNE DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR’

Gürçay, güvenlik soruşturmasında şeffaflık olmadığı için keyfiliğin söz konusu olduğunu belirterek, kişi hakkında geçmişte yapılmış ve kapanmış soruşturmaların dahi güvenlik soruşturmasına dahil edildiğini belirtti:

“Memuriyete engel suçlar daha önce yasada sayılarak tüketilmişir. Bir şey sayılarak tüketildiği zaman yeni suçlar bu kapsama girmez anlamına geliyor. Siz memuriyete engel olmayan bir suçtan hüküm dahi giymiş olsanız 657’ye göre memur olmanıza engel yok. Ama arşiv araştırması bunun da önüne geçiyor. Kanunlara göre memuriyete engel bir suç işlemeseniz bile komisyon kararıyla memur olmanızın önüne geçilebilecek. Soruşturma geçirmek başlı başına bir ceza yöntemine dönüştürülüyor. Normalde soruşturma geçirmek bir insanın masumiyet karinesini zedeleyen bir şey değildir. Bu en temel hukuk ilkelerinden biridir. Bırakın soruşturmanın devam ediyor olmasını bitmiş olması bile problem. Keyfilik de söz konusu. Kapanmış bir soruşturmadan ötürü, A komisyonu ‘önemli bir durum değil’ diyerek sizi atayabiliyorken B komisyonu atamayı engelleyebilir. Bu da hak ihlali nedeni.”

‘SUÇUN ŞAHSİLİĞİ İLKESİ BAYPAS EDİLİYOR’

Gürçay, güvenlik soruşturmasında kişi ile ilgili olumsuz bir durum olmamasına rağmen yakınları nedeniyle soruşturmaya takıldıklarını ve bunun da suçun şahsiliği ilkesini ihlal ettiğini belirtti:

“Kişinin yakınlarıyla ilgili durum önceki düzenlemede yer almıyordu, ama yine de yapıyorlardı. Raporda sunduğumuz gerekçeli mahkeme kararlarında geçen kesin deliller var. Kişinin kendisi ile alakalı hiçbir kötü durum olmamasına rağmen kardeşleriyle ilgili soruşturmalar nedeniyle hakkında olumsuz karar veriliyor. Geçmişte açıkça kişinin yakınlarına bakılır denmemesine rağmen durum böyleydi. Yeni gelen teklif bunu açıkça söylüyor. Suçun şahsiliği ilkesi baypas ediliyor.”

‘AYM TEKRAR YASAYI REDDEDER Mİ BİLMİYORUZ’

Daha önce mevcut olan problemlerin yeni düzenlemede de olduğunu belirten Gürçay, “Eskiden olduğu gibi yeni düzenlemede de masumiyet karinesinin ihlali, suçun şahsiliği ilkesinin ihlali gibi hak ihlalleri öne çıkıyor. AYM tekrar yasayı reddeder mi reddetmez mi bilemiyoruz. Artık siyasi kararlar daha yoğun verildiği için buna net bir şey söylemek mümkün değil” değerlendirmesinde bulundu.

‘KİŞİ UZAK AKRABALARI NEDENİYLE BİLE GÜVENLİK SORUŞTURMASINA TAKILABİLİYOR’

HDP Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu ise bugüne kadar güvenlik soruşturması nedeniyle sayısız hak ihlali yaşandığını belirterek, “Güvenlik soruşturmasıyla ilgili çok trajikomik örneklere denk geldik. Kişi kendisiyle ilgili bile değil, yakınları nedeniyle mağdur ediliyor. Yasalar ‘herkes kendinden sorumludur’ der, yani suç şahsidir. Ama iş o kadar çığırından çıktı ki kişi, uzak akrabaları nedeniyle bile güvenlik soruşturmasına takılabiliyor” dedi.

‘BABASI HDP’DE YÖNETİCİLİK YAPMIŞ, ANNESİ BASIN AÇIKLAMASINA KATILMIŞ…’

Gergerlioğlu, akrabaları nedeniyle güvenlik soruşturmasına takılan kişilerle ilgili belgeleri defalarca Meclis’te gündeme getirdiğini ifade etti:

“Bunlar benim afaki iddialarım değil. Ben bunları defalarca Meclis komisyon toplantılarında veya genel kurulda belgelerle gösterdim. ‘Babası HDP’de yöneticilik yapmış, annesi basın açıklamasına katılmış’ şeklinde uzayıp gidiyor örnekler.”

‘GÜVENLİK SORUŞTURMASI OLACAKSA BİLE MÜLAKATTAN SONRA YAPILMALI’

Gergerlioğlu, güvenlik soruşturmalarının yapılacaksa bile mülakatlardan daha sonra yapılması gerektiği belirterek, “Milli eğitim Bakanı Sayın Ziya Selçuk bana, “Biz mülakattan önce güvenlik soruşturması yapıyoruz” demişti. Oysaki yapılacaksa bile mülakat sonrası yapılmalı.  Fizik sınavında Türkiye birincisi olan biri bana müracaat etmişti. Mülakatta 55 almış ve 60’ın altında kalanlar eleniyor.  Ki mülakattaki soruları da bilmiş. O zaman hangi kriterle bu yapıldı? Çünkü güvenlik soruşturması olumsuz gelmiş” yorumunda bulundu.

Gergerlioğlu son olarak mevcut düzenlemenin Meclis’ten geçmesi halinde bile AYM’nin tekrar iptal edeceğini ifade ederek “Çünkü fişlemelere dayalı, kişisel verilerin korunmasına aykırı bir uygulama” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir