• Çar. Eki 28th, 2020

İMC Haber 24

Haber sokakta, haber yerde!

Korona virüsünden korunma yolları! Korona virüsü belirtileri

Çin’in Wuhan Kenti’nden doğduğu düşünülen ve hakkında onlarca varsayım üretilen Korona virüsü (Coronacvirüs) nedir? Bu virüs dünyada yüzlerce insanın ölümüne neden olurken Türkiye’de henüz bir belirtisi olmamasına karşın insanları çok fazla tedirgin etmeye başladı.

Peki Korona virüsünden (Coronavirüs) korunma yolları nelerdir ve korona virüsü belirtileri nelerdir? Öncelikle haberimize Coronavirüs’ün ne olduğundan bahsederek başlamak istiyoruz.

Coronavirüs’ler insanları ve çok çeşitli hayvan türlerini enfekte edebilen RNA virüsleridir. İnsanlarda soğuk algınlığından pnömoni (zatüre)’ye kadar değişen çok çeşitli solunum yolu enfeksiyonlarına neden olurlar. Her yıl sonbahar ve kış aylarında Coronavirüs’ler, -35 oranında boğaz ağrısı, kuru öksürük, burun akıntısı, halsizlik ve yorgunluk ile seyreden soğuk algınlığına yol açarlar. Enkübasyon süresi 3-5 gün olup, bu tür Coronovirüs enfeksiyonlarında hastalık 4-6 gün içerisinde kendi kendini sınırlar ve hastalar hızla iyileşirler. Olguların çok az bir kısmında ve özellikle risk grubunda ise pnömoni gelişebilir.

2002 yılından itibaren görülmeye başlayan yeni Coronavirüs türleri ise soğuk algınlığından farklı, adeta grip benzeri daha ağır seyirli solunum yolu enfeksiyonu ile kendini göstermeye başlamıştır. Bunlardan ilki SARS-CoV (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirüs), (Ağır Akut Solunum Yetmezliği Sendromu) Coronavirüs enfeksiyonudur. Şubat 2003’de Çin’in Guangdong bölgesinde ilk önce yarasalardan palmiye misk kedisine ve buradan da insanlara bulaştığı düşünülen hastalık 8 ayda ve olguların çoğu Çin’den olmak üzere 5 kıtadan 33 ülkede 8000 kişiyi etkisi altına almış ve yaklaşık 800 kişi bu hastalıktan hayatını kaybetmiştir. 2004 yılından sonra da SARS’a bağlı yeni bir olgu bildirimi olmamıştır.

Bir diğer yeni Coronavirüs enfeksiyonu da MERS-CoV (Middle East Respiratory Syndrome korona virus) enfeksiyonudur. İlk defa 2012 yılında Suudi Arabistan’dan başlamıştır. Deveden insana bulaştığı ve Haziran 2018’e kadar devam eden bu farklı MERS-CoV salgını da 5 kıtada ve 27 farklı ülkede 2229 olguda saptanmıştır. Olgulardan 791’i kaybedilmiştir. SARS-CoV’de mortalite oranı iken MERS-CoV’de oran %35’e ulaşmıştır. Gerek SARS-CoV, gerek se MERS-CoV enfeksiyonlarında enkübasyon süresi 3-5 gün kadar kısa olabildiği gibi bu süre 10-14 güne kadar da uzayabilmektedir. Bu durum hastalık belirtisi ortaya çıkmadan 10-14 güne kadar hastalığı başkalarına bulaştırabilme anlamını taşır. Enkübasyon döneminden sonra hastalık yüksek ateş, boğaz ağrısı, kuru öksürük, solunum yetmezliği, kas ve eklem ağrısı ve baş ağrısı yakınmaları ile seyreder. Hastalık daha çok alt solunum yollarında harabiyete neden olduğundan pnömoni daha sık görülür ve bu durum özellikle risk grubu olarak kabul edilen yaşlı hastalarda, ya da altta yatan kronik kalp, akciğer, böbrek hastalığı olanlarda hayatı tehdit edecek düzeye ulaşır. Hastalıktan iyileşenlerde iyileşme süreci 7-10 günü bulabilir.

Soğuk algınlığı şeklinde seyreden Coronavirüs enfeksiyonlarında virüs nazofarinksteki silli epitel hücrelerini, aminopeptidaz N reseptör ya da sialik asit reseptörleri aracılığıyla enfekte eder. Virüs çoğaldıkça silli yassı epitel hücrelerinde harabiyet gelişir. Salgılanan kemokinler ve interlökinler lokal yakınmaların gelişmesine neden olur. SARS-CoV ve MERS-CoV ise solunum yolu hücrerlerine anjiotensin converting enzim 2 aracılığı ile bağlanırlar. Bu durum sistemik enfeksiyon hastalığına neden olur. Virüs pnömositlere, kana, idrara (2 aya kadar) ve dışkıya da geçebilir. Solunum yollarında virüs 2-3 hafta süreyle bulunabilir.

 

31 Aralık 2019 tarihinde Çin’de Hubei eyaletine bağlı 11 milyon nüfuslu Wuhan şehrinden bildirilen olgunun da bugüne kadar hiç görülmemiş yeni bir Coronavirüs ile enfekte olduğu saptanmıştır. 2019-nCoV olarak adlandırılan bu virüsün de SARS-CoV ve MERS-CoV gibi bir zoonotik enfeksiyon yani hayvanlardan insanlara bulaştığı düşünülmektedir. Şimdilerde hızla hastalık insandan insana bulaşarak 30 Ocak 2020 tarihinde olguların çoğu Hubei eyaleti ve özellikle Wuhan’da olmak üzere ve Çin dışında 19 ülkede daha görülmek üzere olgu sayısı 8000’e ulaşılmış ve hepsi Çin’de olmak üzere 170 olgu hayatını kaybetmiştir. Hayatını kaybeden olgular irdelendiğinde bunların çoğunluğunun yaşlı hasta ya da kronik kalp, akciğer ve böbrek hastası, Parkinson ve Diyabet tanısı almış olgular olduğu saptanmıştır.

2019-NCOV BULAŞMA YOLU NEDİR?

Wuhan şehrinde başlayan bu enfeksiyonun muhtemelen deniz ürünleri ve çeşitli vahşi hayvan et ürünlerinin de satıldığı pazardan insana bulaştığı düşünülmektedir. Şu an hastalığın insandan insana bulaştığı kanıtlanmıştır. Bulaşma şu ana kadar yoğunlukla hasta ile aynı ailede ya da ortamda bulunanlarda ve damlacık önlemlerini almayan sağlık çalışanlarında görülmüştür. Bulaşma genellikle hasta kişinin öksürmesi ve aksırması sırasında oluşan damlacıklarının 1 m’ye kadar yakın temasta ve korunmasız kişilerin solunum yollarından girmesi ile olmaktadır.

2019-NCOV ORTAMDA YAŞAMAYA DEVAM EDER Mİ?

Şu an ki bilgiler çerçevesinde 2019 nCoV’ün dış ortam koşullarındaki cansız yüzeylere el ile temas sonrası eller aracılığı ile bulaşma olasılığı zayıf olduğu kabul edilmekle birlikte eller ile canlı ya da cansız yüzeylere temas ettikten sonra ellerin yıkanması ya da alkol bazlı el dezenfektanları ile temizlenmesi ve cansız yüzeylerin silinmesi ihmal edilmemelidir.

2019-NCOV BELİRTİLERİ NELERDİR?

Şu an için bilinen, enfekte olgularda öksürük, yüksek ateş ve solunum güçlüğü yakınmaları olup, ağır olgularda solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği ve hayatı tehdit eden multi organ yetmezliği gelişebilmektedir.

 

CORONA KİMLERDE AĞIR SEYİRLİDİR?

2019 nCoV enfeksiyonu da mevsimsel gripte olduğu gibi yaşlı hastalarda ya da hangi yaşta olursa olsun altta yatan kronik kalp hastalığı, akciğer hastalığı, kronik böbrek ve karaciğer hastalığı olanlarda daha ağır ve hayatı tehdit eder nitelikte seyretme eğilimindedir.

CORONAVİRÜS NASIL SEYREDEBİLİR?

Şu anki bilgiler çerçevesinde hastalığın nasıl ve ne hızda seyredebileceği konusunda kesin bir kanıya varmak mümkün değildir. Ancak buna ilişkin çalışmalar devam etmektedir. Daha önce hastalığın görülmediği bölge ya da ülkelerde de hastalık görülmeye başlayabilir. Hatta hasta sayısı belirgin artabilir ancak bu durum hastalığın daha şiddetli ya da daha yüksek oranda ölüm hızı ile seyredeceği anlamı taşımaz.

OLASI YA DA KESİN HASTALARA NASIL YAKLAŞILMALI?

Son 14 gün içerisinde hastalığın başladığı Çin’in Hubei eyaleti ve özellikle Wuhan şehrinde bulunan ve yüksek ateş, kuru öksürük ve solunum güçlüğü çeken hastalar olası olgu ve bu yakınmaları olup mikrobiyolojik yöntem ile solunum yolları örneklerinden etkenin saptandığı olgular da kesin olgu olarak adlandırılır. Böyle olguların kendileri doğrudan sağlık kurumuna gitmelerinden ziyade durumlarını sağlık kurumuna telefon ile bildirip sağlık ekipleri tarafından ön değerlendirmelerinin evlerinde yapılması enfeksiyonun toplum içerisinde yayılımını engellemek açısından önemlidir. Evde değerlendirilecek olguların ağız ve burunlarını kapatacak şekilde maske takmaları ve sağlık ekibinin de yüksek koruyucu özellikte maske, eldiven ve diğer koruyucu ekipmanları giyerek olguyu değerlendirmeleri gereklidir.

 

Hastaneye yatırılmayı gerektirecek hastaların sağlık kurumuna maske ile getirilmeleri ve olası ve/veya kesin 2019 nCoV enfeksiyonu olan olguların negatif basınçlı odalara yatırılmaları ve buna hizmet verecek sağlık ekibinin de ayrılması uygulanması gerekli yaklaşımlar arasında sayılabilir.

KORONA VİRÜSÜN TEDAVİSİ VAR MIDIR?

Şu an için hastlığı tedavi edecek herhangi bir antiviral ilaç yoktur. Diğer viral enfeksiyonların tedavisinde kullanılan antiviral ilaçlar Coronovirüs enfeksiyonlarının tedavisinde de denenmiş ancak etkili bir sonuç elde edilememiştir. Şu an için tedavi semptomatik olup, yatak istirahati, bol sıvı tüketimi ve günlük alınması gerekli kalorinin alınması vücut direnci açısından gereklidir. Zira hastalığı tedavi edecek olan vücut direncidir.

SINIR KAPILARINDA NE YAPILMALI?

Hastalığın görüldüğü Çin’den gelen yolcular olmak üzere termal kameralardan geçirilmeleri yanı sıra bu tür yolcuların mümkün ise sağlık kontrolünden geçirilmeleri ve yine herhangi bir sağlık sorunu olmayan kişilere hazırlanmış afişler ile 14 gün içinde sağlık durumlarında değişiklik olduğu ve yüksek ateş, öksürük ve solunum sıkıntısı geliştiğinde sağlık kurumunu telefon ile aramaları konusunda bilgilendirilmeleri gereklidir. Yine bu tür kişilerin iç bir yakınmaları olmasa bile 14 gün süre ile dış ortam koşullarına çıkacak olduklarında maske takmalarının öneminin vurgulanması hastalığın görülmemesi ya da yaygınlaşmaması açısından önemli yöntemlerdir.

KORONA VİRÜSÜN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Hastalık 2-14 gün süren kuluçka döneminden sonra mevsimsel grip gibi başlar. Ateş, baş ağrısı, gözlerde yaşarma, boğaz ağrısı, burun akıntısı, öksürük gibi üst solunum yolu enfeksiyonu bulguları ortaya çıkar. Yüksek ateş ve öksürüğe eşlik eden nefes darlığı uyarıcı olmalıdır. Bazı hastalarda bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı gibi şikayetler ön planda olabilir.

KORONA’DAN NASIL KORUNABİLİRİZ?

Halen tedavisi ve aşısı bulunmayan bu hastalık için korunma önlemlerine dikkat etmeli ve bağışıklık sistemimizi güçlendirmeye çalışmalıyız.  Yeterli uyku (günde 7-8 saat), stresten uzak durmak, egzersiz yapmak, hijyen kurallarına uymak, sigara ve alkol kullanmamak özetle sağlıklı bir yaşam tarzını benimsemek ilk basamakta yapmamız gerekenler arasında yer alır.

Düzenli ve dengeli beslenmeye yani yeterli sıvı almaya, kaliteli protein, doğal sebze/meyve, tam tahıl, bakliyat, vitamin, mineral ve antioksidanlardan zengin beslenmeye çalışmalıyız. Yeterince kanıt olmasa da D vitamini, çinko, omega-3 içeren destekler ile doğal C vitamini işe yarayabilir. Bunun dışında ellerin sık sık yıkanması yabancı yüzeylerle temas sonrası ellerin hiçbir şekilde yüze, ağza ve gözlere temas ettirilmemesi önerilir.

Hasta kişilerden ve havalandırılması sorunlu olan mekânlardan (otobüsler, dolmuşlar, trenler, metro, sinemalar, alışveriş merkezleri) mümkün olduğunca uzak durulması tüm solunum yolu virüslerinin bulaşmaması için etkili bir yoldur. Bilhassa yaşlılar, müzmin hastalığı olanlar (kalp hastalığı, böbrek hastalığı, solunum yolu hastalığı, nörolojik hastalık, şeker hastalığı); bağışıklık sistemi yetersiz olanlar; kanser hastaları, herhangi bir hastalığın son evresinde olanlar, gebe kadınlar ve çocuklar daha büyük risk altındadır.

Corona virüs besinlerle değil solunum yolu ile bulaştığı için riskli bireylerin maske takması, kalabalık ortamlara girmemesi ve gerekmedikçe yolculuk yapmaması önerilir.

Biruni Üniversitesi Hastanesi internet sayfasından yayınladığı ‘5 soruda corona virüs’ yazısıyla Corona virüsünü anlattı. Corona virüsü nedir? Corona virüs nasıl bulaşır? Corona Virüsün belirtileri nelerdir? Corona Virüsün tedavisi nasıldır? Corona Virüsten nasıl korunabiliriz? sorularının cevaplarını veren yazı şu şekilde:

“Çin’de ortaya çıkan ve tüm dünyada korku ve paniğe neden olan Corona Virüs ile ilgili merak edilenleri, Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanımız Dr. Öğretim Üyesi Emre Aktepe 5 soruda yanıtladı.

Corona Virüs nedir?

Corona virüsleri üst solunum yollarında enfeksiyona yol açabilen viral etkenlerden sadece bir tanesidir. Enfeksiyon pek çok bakımdan mevsimsel gripten ayırt edilemez. Hastalık daha çok hayvanlarda ortaya çıkar. Nadiren hayvanlardan insanlara, insanlardan da diğer insanlara geçiş gösterir. Çin’deki bir deniz ürünleri pazarındaki yılanlardan insanlara geçiş yaptığı düşünülmektedir?

Corona Virüs Nasıl Bulaşır?

Şu ana kadar hastalığın bulaşma yolunun damlacık yoluyla olduğu bildirilmiştir.
Mevsimsel grip gibi yakın temas, öksürük, aksırık ve tokalaşma gibi yollarla insanlar arasında yayılım gösterebilir.
Ağız burun yoluyla bulaşan virüs, alt solunum yollarına ve daha sonra tüm vücuda yayılabilmektedir. Ölümlerin büyük çoğunluğu alt solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı olmaktadır.

Corona Virüsün belirtileri nelerdir?

İştahsızlık ve kilo kaybı
Ateş
Halsizlik ve durgunluk
Karın bölgesinin şişmesi
Görme sorunları, gözün sulanması ve gözde renk değişimi
Solunum sorunları ve nezle
Denge sorunları

Corona Virüsün tedavisi nasıldır?

Hastalığın herhangi bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Antibiyotikler hastalığa karşı etkisizdir. İstirahat, dengeli beslenmek ve evde kalarak hastalığın yayılmasını engellemek yapılması gerekenlerdir.

Corona Virüsten nasıl korunabiliriz?

Maske takılması, ellerin sık sık yıkanması, öksürük ve hapşırık durumunda mendil kullanılması, yabancı yüzeylerle temas sonrası ellerin hiçbir şekilde yüze, burna, ağza ve gözlere temas ettirilmemesi gerekmektedir.
Hasta kişilerden ve kapalı mekanlardan mümkün olduğunca uzak durulması hem bu virüsün hem de diğer solunum yolu virüslerinin bulaşmaması için etkili bir yöntemdir.
Yeni tip corona virüs, bugüne kadar çoğu Asya’da olmak üzere 10’dan fazla ülke ve bölgede görüldü. Bu vakalar Çin halk cumhuriyetinde bulunmuş olan kişilerdi. Son 2 hafta içerisinde Çin Halk Cumhuriyeti seyahat öyküsü olup, ateş, nefes darlığı veya grip semptomları olan kişilerin hekim kontrolü önerilir.

0/5 (0 Reviews)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir